27/12/2025
Κατά τα ισχύοντα έως και σήμερα στην Ελλάδα, το επώνυμο του ατόμου προσδιορίζεται από τους γονείς του, οι οποίοι υποχρεούνται να υποβάλλουν για τον σκοπό αυτό δήλωση πριν από το γάμο τους ενώπιον του λειτουργού που θα τον τελέσει. Το ίδιο ισχύει και για το σύμφωνο συμβίωσης.
Η παραπάνω δήλωση είναι αμετάκλητη, δηλαδή, αφού υποβληθεί δεν αλλάζει. Αυτό σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται, να προσέλθει ο γονέας οι ακόμα και οι δύο γονείς μετά από κάποιο χρονικό διάστημα (μικρό ή μεγαλύτερο) σε δημόσιο λειτουργό, και να δηλώσει ή να δηλώσουν ότι άλλαξαν γνώμη και επιθυμούν άλλο επώνυμο για τα παιδιά τους είτε αυτά έχουν γεννηθεί είτε όχι, ακόμη.
Με την άνω δήλωση οι γονείς δηλώνουν προς το Κράτος ότι το επώνυμο του μελλοντικού τέκνου ή των τέκνων που θα αποκτήσουν θα είναι το επώνυμο ενός εκ των δύο γονέων ή και των δύο (στη σειρά το ένα μετά το άλλο). Σε περίπτωση που δεν υπάρχει τέτοια δήλωση τα μελλοντικά τέκνα παίρνουν το επώνυμο του πατέρα τους.
Δεν είναι όμως σπάνιο να συντρέξουν, κατά το βίο του ατόμου, λόγοι ή καταστάσεις που να τον ωθούν να ζητήσει να αλλάξει το επώνυμο του. ΤΟΤΕ ΤΙΘΕΤΑΙ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ : η πρόσκτηση ή η αλλαγή του επωνύμου του ατόμου ως στοιχείο της προσωπικότητας του διαφυλασσόμενο από το Σύνταγμα υπόκειται στην ιδιωτική βούληση του και εξαρτάται κυριαρχικά από αυτήν;
Στην Ελλάδα η απάντηση επί του άνω θέματος είναι σαφώς αρνητική.
Το στοιχείο του επωνύμου του ατόμου αν και είναι στοιχείο της προσωπικότητας του ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΤΑΞΗ και ως συναπτόμενο με την ασφάλεια των συναλλαγών και των εννόμων σχέσεων του δημοσίου αλλά και του ιδιωτικού δικαίου δεν υπόκειται σε αλλαγές κατά την ελεύθερη βούληση του ατόμου παραμόνον με δημόσια – διοικητική πράξη, σε σπάνιες περιπτώσεις εφόσον συντρέχουν εξαιρετικά σοβαροί λόγοι και πάντα σύμφωνα με τις σχετικές νομοθετικές διατάξεις.
Τους παραπάνω «σοβαρούς λόγους» δεν τους ορίζει επακριβώς ο νόμος, αλλά έχει αφήσει τον προσδιορισμό τους στη διακριτική ευχέρεια των αρμοδίων διοικητικών οργάνων , τα οποία σε κάθε περίπτωση ελέγχονται από το αρμόδιο δικαστήριο.
Έτσι , αν συντρέχουν οι «σοβαροί λόγοι» είναι δυνατόν το άτομο – αυτοπροσώπως εφόσον είναι ενήλικο ή δια των ασκούντων την γονική του μέριμνα όταν είναι ανήλικο να ζητήσει την αλλαγή του επωνύμου του.
Οι επιλογές που υπάρχουν σε αυτή την περίπτωση είναι να ζητηθεί να πάρει το επώνυμο του ενός εκ των γονέων του στην περίπτωση που έχει και των δύο ή να λάβει το επώνυμο του άλλου γονέα του , αν έχει μόνον του ενός.
Επομένως, στην Ελλάδα, το άτομο δεν μπορεί κατά την περίπτωση της διαδικασίας αλλαγής του επωνύμου του να ζητήσει, και πολύ περισσότερο να λάβει, επώνυμο που δεν αντιστοιχεί στο επώνυμο των γονέων του π.χ τρίτου ατόμου όπως, θείου, φίλου ή συντρόφου, όσο και αν συντρέχουν σοβαροί λόγοι που να συνηγορούν προς τούτο.
Το θέμα της αλλαγής του επωνύμου – από το ήδη υπάρχον επώνυμο του ενός γονέα στο επώνυμο του άλλου – είναι πολύ σημαντικό και συνδέεται με θέματα οικογενειακού δικαίου και οικογενειακών σχέσεων. Επί παραδείγματι , απασχόλησε τη δικαιοσύνη περίπτωση παιδιού που ζήτησε την αλλαγή του επωνύμου του –έφερε το επώνυμο του πατέρα του, γιατί ο εν λόγω γονέας είχε εγκαταλείψει αυτό και την οικογένεια του από μακρού χρόνου, αδιαφορώντας πλήρως γι’ αυτό.
Επιβάλλεται να ξεκαθαριστεί ότι η περίπτωση αυτή δεν ταυτίζεται με κάθε θέμα οικογενειακής προστριβής ή διαταραγμένων οικογενειακών σχέσεων και δεν πρέπει να συγχέεται με τέτοια θέματα.. Σε αντίθετη περίπτωση θα ήταν πάμπολλες οι υποθέσεις αιτήσεων για αλλαγή επωνύμου.
Η αλλαγή του επωνύμου στις εν λόγω υποθέσεις απαιτεί πολύ συγκεκριμένα και καίρια στοιχεία , δηλαδή πολύ ΚΑΘΑΡΟΥΣ ΛΌΓΟΥΣ που να την στηρίζουν βάσιμα. Στην παραπάνω περίπτωση ο γονέας είχε εξαφανιστεί από την ζωή του παιδιού αλλά και γενικά από τον περίγυρο του από δεκαετιών και δεν έδινε σημεία ζωής (ΑΦΑΝΤΟΣ).
Εν κατακλείδι , για το αν συντρέχουν οι ακραίες ή οι σοβαρές περιπτώσεις που δικαιολογούν την διαδικασία και την ευόδωση της αλλαγής το επωνύμου του γνήσιου ή ακόμα και του θετού (υιοθετημένου) τέκνου, όπως τα ψυχολογικά προβλήματα εκ του επωνύμου αν αυτό είναι κακόηχο ή αν προκαλεί το γέλιο ή την περιφρόνηση στο άκουσμα του ή αν έχει κακή φήμη λόγω των εγκληματικών, ανήθικων, αντικοινωνικών πράξεων του προσώπου από το οποίο προέρχεται , θα αποφανθούν πρωτίστως οι αρμόδιες διοικητικές αρχές και τελικά το αρμόδιο δικαστήριο.
Στο γραφείο μας Law-Nous, είμαστε πάντα ενημερωμένοι για τις διοικητικές, νομολογιακές, δικαστικές και άλλες εξελίξεις στο παραπάνω θέμα, έχουμε μακρά εμπειρία και μπορούμε να προσφέρουμε τις αντίστοιχες υπηρεσίες σε θέματα όπως το παραπάνω.
Μη διστάσετε να επικοινωνείτε μαζί μας για την πλήρη και ολοκληρωμένη ενημέρωση και διασφάλιση των δικαιωμάτων σας , κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες:
1. Στην ηλεκτρονική μας διεύθυνση : info@law-nous.gr
2. Στο τηλέφωνο : 210 3800306
3. Με επιστολή στη διεύθυνση : Κυρίλλου Λουκάρεως 25-27 Αθήνα, Τ.Κ. 11475
Μαρία Ροκάνη
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω
